มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ร่วมกับสถาบันปรีดี พนมยงค์ จัดกิจกรรมครบรอบ 80 ปี วันสันติภาพไทย รำลึกถึงการปฏิบัติหน้าที่ของขบวนการเสรีไทยในสงครามโลกครั้งที่ 2

     มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (มธ.) ร่วมกับสถาบันปรีดี พนมยงค์ จัดกิจกรรม “ครบรอบ 80 ปี วันสันติภาพไทย” ประจำปี 2568 เพื่อรำลึกถึงการปฏิบัติหน้าที่รับใช้ชาติ การพิทักษ์ปกป้องเอกราช และอธิปไตยของขบวนการเสรีไทย ในสงครามโลกครั้งที่ 2 โดยมี นายปรีดี พนมยงค์ เป็นหัวหน้าขบวนการฯ และได้ใช้พื้นที่ของมหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง เป็นกองบัญชาการลับฝึกพลพรรคเสรีไทย จนนำไปสู่การช่วยให้ประเทศไทยรอดพ้นจากการเป็นประเทศที่แพ้สงคราม ทั้งนี้ มีคณะผู้บริหารมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ผู้แทนคณะทูตานุทูตจากหลากหลายประเทศ และทายาทขบวนการเสรีไทย เข้าร่วมเมื่อวันที่ 16 สิงหาคม 2568 ณ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์

     รศ. ดร.ดนุพันธ์ วิสุวรรณ รองอธิการบดีฝ่ายวางแผนและพัฒนาคุณภาพ ผู้รักษาการแทนอธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ในฐานะประธานเปิดงานครบรอบ 80 ปี กล่าวใจความตอนหนึ่งว่า แม้วันสันติภาพไทย อันเป็นวันสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่ 2 ในประเทศไทย จะล่วงเลยมาถึง 80 ปีแล้ว แต่ปัญหาอันเกี่ยวเนื่องกับสันติภาพและความรุนแรงยังเป็นสิ่งร่วมสมัย ซึ่งยังคงเผชิญอยู่ในปัจจุบัน ในวาระเช่นนี้ ทำให้นึกถึงสิ่งซึ่งผู้ประศาสน์การ ปรีดี พนมยงค์ ได้ลงมือทำให้ไว้ในหน้าประวัติศาสตร์การเมืองไทย โดยเฉพาะการเป็นหัวหน้าขบวนการเสรีไทยที่ทำงานเพื่อให้นานาประเทศรับรองเอกราชของไทยหลังสงคราม และยืนยันว่าไทยยังเป็นประเทศที่มีเอกราชสมบูรณ์

     สิ่งที่ท่านได้ทำไว้อย่างสำคัญ คือ การสื่อสารแนวคิดสันติภาพ ผ่านนวนิยายและภาพยนตร์เรื่อง พระเจ้าช้างเผือก และแม้ว่าภาพยนตร์เรื่องนี้จะได้ทำไว้หลายปีมาแล้วก็ตาม แต่สาระสำคัญของเรื่องเป็นการส่งเสริมสันติภาพ ซึ่งเป็นอุดมการณ์ที่ไม่มีวันเสื่อมสูญ

     ด้าน ผศ. ดร.ณัฐพล แสงอรุณ ผู้ช่วยอธิการบดีฝ่ายบริหารท่าพระจันทร์ ผู้รักษาการแทนรองอธิการบดีฝ่ายบริหารท่าพระจันทร์และการดิจิทัล กล่าวว่า ก่อนที่สงครามโลกครั้งที่ 2 จะอุบัติขึ้นในประเทศไทย ผู้ประศาสน์การ ปรีดี พนมยงค์ ได้เขียน พระเจ้าช้างเผือก เป็นนวนิยายอิงประวัติศาสตร์เล่มแรก และเล่มเดียวของท่านเมื่อ พ.ศ. 2482 ขณะดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ทั้งยังอาจเป็นนวนิยายไทยเล่มแรกที่เขียนต้นฉบับเป็นภาษาอังกฤษ

     เป็นที่แน่ชัดว่า พระเจ้าช้างเผือก ที่ผลิตออกมาเป็นภาษาอังกฤษนี้ต้องการสื่อทัศนคติด้านสันติภาพของท่าน ไปยังชนชั้นนำของไทยและของต่างประเทศ หลังจากนั้นได้มีการสร้างเป็นภาพยนตร์ในชื่อเดียวกัน คือ พระเจ้าช้างเผือก ซึ่งเป็นภาพยนตร์เสียงภาษาอังกฤษในฟิล์มออกฉายในประเทศไทยและต่างประเทศ เมื่อวันที่ 4 เมษายน พ.ศ. 2484

     ปัจจุบัน ฟิล์มภาพยนตร์ทุกเวอร์ชันที่หอภาพยนตร์ (องค์การมหาชน) อนุรักษ์ไว้ พร้อมทั้งเอกสารจดหมายเหตุที่เกี่ยวข้อง ซึ่งอยู่ในความดูแลของหอจดหมายเหตุ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ สถาบันไทยคดีศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ได้รับการขึ้นทะเบียนมรดกความทรงจำแห่งโลก เมื่อวันที่ 17 เมษายน 2568 ดังนั้นจึงกล่าวได้ว่า “ผลของการที่ก่อสร้างไว้ดีแล้วย่อมไม่สูญหาย”

👉 คลิก อ่านหนังสือ “80 ปี วันสันติภาพไทย: ‘พระเจ้าช้างเผือก’ มรดกความทรงจำแห่งโลก”

     นอกจากนี้ ภายในกิจกรรมวันสันติภาพไทย มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ยังมีการจัดเวทีเสวนาวิชาการ PRIDI Talks #32 อนาคตไทย-อาเซียน: ความร่วมมือเพื่อสันติภาพท่ามกลางระเบียบโลกใหม่ ณ หอประชุมศรีบูรพา นําโดย รศ. ดร.อนุสรณ์ ธรรมใจ ประธานกรรมการบริหารสถาบันปรีดี พนมยงค์ กล่าวเปิดงานในหัวข้อ “สันติภาพในอาเซียนและไทยภายใต้ระบบพหุขั้วอำนาจ” และมีวิทยากรเข้าร่วม ได้แก่ รศ. ดร.มารค ตามไท อาจารย์ประจำสาขาวิชาสันติศึกษา มหาวิทยาลัยพายัพ ดร.วีระยุทธ กาญจน์ชูฉัตร รองหัวหน้าพรรคประชาชน คุณจักรภพ เพ็ญแข ที่ปรึกษาของเลขาธิการนายกรัฐมนตรี รศ. ดร.ปิติ ศรีแสงนาม อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และ ศ. ดร.ชลิดาภรณ์ ส่งสัมพันธ์ อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ดำเนินรายการ โดย อาจารย์ ดร.ปองขวัญ สวัสดิภักดิ์ อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์