นศพ.ชวิช วนมงคล คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ คว้ารางวัลชนะเลิศเหรียญทอง (ประเภทเดี่ยว) การแข่งขันความรู้และทักษะวิชาการด้านเวชศาสตร์ฉุกเฉินระดับนานาชาติ

     ท่ามกลางสถานการณ์ฉุกเฉินที่ทุกวินาทีมีความหมาย การตัดสินใจที่เฉียบคมอาจเป็นเส้นแบ่งระหว่างความเป็นและความตาย นี่คืออีกหนึ่งสนามจริงของ ‘เวชศาสตร์ฉุกเฉิน’ ศาสตร์ที่ท้าทายทั้งความรู้และทักษะ บนเวทีการแข่งขันความรู้และทักษะวิชาการด้านเวชศาสตร์ฉุกเฉินระดับนานาชาติ Khon Kaen University International Challenge of Emergency Medicine and Related Basic Sciences (10th KKU ICEM 2026) เมื่อวันที่ 6–10 กุมภาพันธ์ 2569 ณ มหาวิทยาลัยขอนแก่น โดยมีทีมผู้เข้าแข่งขันจำนวน 12 ทีม จากโรงเรียนแพทย์ชั้นนำในประเทศไทย ประเทศญี่ปุ่น และประเทศฟิลิปปินส์

     สำหรับการแข่งขันในครั้งนี้ นศพ.ชวิช วนมงคล นักศึกษาแพทย์ชั้นปีที่ 6 หลักสูตรภาคภาษาอังกฤษ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ คว้ารางวัลชนะเลิศเหรียญทอง (ประเภทเดี่ยว) มาได้สำเร็จ ซึ่งบทสัมภาษณ์นี้จะพาไปรู้จักแรงบันดาลใจ การเตรียมตัวแข่งขัน และมุมมองต่อวิชาชีพแพทย์

แรงบันดาลที่ทำให้สนใจด้านเวชศาสตร์ฉุกเฉิน

     ผมมีความชื่นชอบในวิชาเวชศาสตร์ฉุกเฉินและชื่นชมแพทย์ฉุกเฉินมาตั้งแต่เป็นนักศึกษาแพทย์ชั้นปีที่ 4 เพราะรู้สึกว่าแพทย์ฉุกเฉินเกือบทุกเคสจะเป็นผู้ที่จัดการหน้างาน ทำให้คนไข้อยู่ในภาวะที่คงที่ (stable) ก่อนจะทำการย้ายผู้ป่วยไปดูแลต่อตามความเหมาะสม และในห้องฉุกเฉินเราจะได้เจอเคสที่หลากหลาย ทำให้เราได้เรียนรู้และใช้ความรู้ที่เรียนมาอย่างเต็มที่ ไม่ได้ทิ้งบางศาสตร์ไป และผมมองว่านอกจากรังสีแพทย์และพยาธิ แพทย์ที่เปรียบได้กับผู้ปิดทองหลังพระของวงการแพทย์แล้ว แพทย์ฉุกเฉินก็เหมาะกับคำนี้เหมือนกันครับ

เล่าถึงรูปแบบการแข่งขัน และโจทย์ที่ต้องรับมือ

     ธีมการแข่งขัน คือการช่วยชีวิตขั้นสูงสำหรับผู้ใหญ่ (advanced cardiac life support/ACLS) และการช่วยชีวิตขั้นสูงสำหรับเด็กและทารก (pediatric advanced life support/PALS) ครับ ส่วนการแข่งขันแบ่งเป็น 3 รอบ คือ รอบคัดเลือก, รอบ semi-final และรอบ final โดยในรอบคัดเลือกจะใช้เวลามากที่สุด แบ่งย่อย 3 ส่วนคือ กากบาท (multiple choice questions/MCQ), อัตนัยประยุกต์ (modified essay questions/MEQ) และการตอบแบบสั้น ๆ (short answer questions/SAQ) ซึ่งโจทย์ส่วนใหญ่อิงมาจาก guild line ACLS และ PALS 2025 บางคำถามเกี่ยวกับภาวะฉุกเฉินที่พบได้บ่อยในเวชปฏิบัติ (general emergency) ครับ ส่วนรอบ semi-final เป็นการแข่งบนเวทีใหญ่ มีทั้งหมด 20 ข้อ โจทย์จะมีความหลากหลายค่อนข้างมาก และในรอบ final เป็นการแข่งขันแบบ simulation-based คือ การสอบกับหุ่นจำลองครับ

     สำหรับตัวอย่างโจทย์ เช่น โจทย์ MEQ ในรอบ Semi-Final 2 ข้อ ที่ให้เคสของผู้ป่วยที่มีภาวะหัวใจหยุดเต้น (cardiac arrest) จากภาวะลิ่มเลือดอุดตันในปอด (pulmonary embolism) ที่เกิดจากภาวะลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำส่วนลึก (deep vein thrombosis) กับเคสของผู้ป่วยที่มีประวัติปวดประจำเดือน (dysmenorrhea) จากภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ (endometriosis/chocolate cyst) มาด้วยอาการเหนื่อยเจ็บแน่นหน้าอกและได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นภาวะปอดแตกจากแรงดันสูง (tension pneumothorax) ที่เกิดจากภาวะปอดรั่วขณะมีประจำเดือน (Catamenial pneumothorax) เป็นต้น

‘รอบคอบ มีสติ บริหารเวลา’ ทักษะสำคัญที่ทำให้คว้าความสำเร็จ

     ผมคิดว่าทักษะของ ‘ความละเอียดรอบคอบ สติ และการจัดการเวลา’ เป็นสิ่งที่สำคัญที่ทำให้ได้เหรียญรางวัลนี้มาครับ ยกตัวอย่างเช่น ถ้าเรามีสติ มีความละเอียดรอบคอบ แต่ใช้เวลากับโจทย์ข้อใดข้อนึงนานเกินไป สุดท้ายเราก็จะทำข้อสอบไม่ทัน หรือถ้าเราจัดการเวลาดี แต่ไม่มีความรอบคอบมากพอก็อาจจะถูกโจทย์หลาย ๆ ข้อหลอกได้เหมือนกันครับ

     “การเรียนคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ผมรู้สึกว่าวิชาชีพแพทย์เปรียบเสมือนกับการวิ่งมาราธอน ไม่ใช่การวิ่งสปรินต์ ทุก ๆ อย่างต้องใช้เวลา ไม่ว่าจะเป็นเรื่องใดก็ตามในชีวิต ไม่ใช่แค่วิชาชีพแพทย์ ไม่มีใครเชี่ยวชาญในเรื่องนั้น ๆ ได้ใน 24 ชั่วโมง เปรียบได้กับคำที่ว่า ‘Rome wasn’t built in a day’ (กรุงโรมไม่ได้สร้างเสร็จภายในวันเดียว) นอกจากการมีไฟแล้วคือ การทำยังไงไม่ให้ไฟมอด ส่วนตัวผมเริ่มมีความคิดมาตั้งแต่ชั้นปี 2 ว่า จะเป็นหมอที่ดีและเก่ง จะได้เอาความรู้ไปช่วยเหลือคน ผมได้รับกำลังใจและการสนับสนุนจากคนใกล้ชิด  อาจารย์หลาย ๆ ท่าน รุ่นพี่ รุ่นน้อง ที่ทำให้ผมมีพลังไปต่อได้ครับ”

มุมมองต่อวิชาชีพ ‘แพทย์’

     ผมรู้สึกว่าวิชาชีพแพทย์เป็นวิชาชีพที่การทำงานเป็นทีมเป็นสิ่งที่จำเป็นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ เพื่อให้เกิดผลลัพธ์ที่ดีที่สุดต่อตัวคนไข้ แพทย์คนเดียวไม่สามารถทำให้คนไข้ฟื้นฟูจากตัวโรคได้ หากปราศจากความช่วยเหลือจากพยาบาล แพทย์ประจำบ้าน นักศึกษาแพทย์ และตำแหน่งอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง ซึ่งทุกสายอาชีพในสายบริการสุขภาพ (Healthcare system) มีความสำคัญและเป็นแรงผลักดันให้คุณภาพชีวิตของประชากรในประเทศดีขึ้นครับ ‘แม้ว่าในสนามแข่งเราจะจริงจังและอยากให้ทีมชนะ แต่นอกสนามทุกคนเป็นเพื่อนกัน พร้อมที่จะช่วยเหลือซึ่งกันและกันทุกเมื่อครับ’ และการได้พูดคุยกับนักศึกษาแพทย์ต่างประเทศ ทำให้เราเข้าใจถึงความหลากหลาย วัฒนธรรม ระบบการเรียนแพทย์ ความยากง่ายของการเรียนที่นั่น อาหาร สถานที่ท่องเที่ยว ทำให้เรามีความรู้รอบตัวมากขึ้นครับ

นิยามของ ‘แพทย์ฉุกเฉินที่ดี’ ใน 3 คำ

     สำหรับผมคือ ‘นิ่ง ไว และไม่พลาด’ ครับ ความนิ่ง การมีสติ และไม่ตื่นตระหนกกับสิ่งที่อยู่ตรงหน้าจนเกินไป จะช่วยให้ผู้ป่วยไม่แย่ลง หรือทำให้ผู้ป่วยพ้นระยะวิกฤตไปได้ ส่วนความไว แพทย์ฉุกเฉินจะต้องทำงานภายใต้ระยะเวลาที่จำกัดได้อย่างมีประสิทธิภาพ การให้การรักษาที่ล่าช้า (delayed treatment) อาจทำให้การพยากรณ์โรคของผู้ป่วย (prognosis) มีทิศทางที่แย่ลงครับ และต้องไม่พลาด เมื่อมีความไวเข้ามาเกี่ยวข้องประกอบกับระยะเวลาที่จำกัด จึงมีความเป็นไปได้ที่แพทย์ฉุกเฉินจะพลาดโรคที่อาจส่งผลถึงชีวิต เช่น ผู้ป่วยที่มาด้วยอาการปวดจุกแน่นลิ้นปี่ (epigastric pain) และได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นกรดไหลย้อน (Gastroesophageal reflux disease/GERD) แต่สุดท้ายเป็นกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลัน (Acute Myocardial Infarction/MI) ดังนั้น ผมคิดว่านอกจากความนิ่งและความไวแล้ว ความละเอียดรอบคอบไม่พลาดอะไรที่ไม่ควรพลาด ก็เป็นหนึ่งในคุณสมบัติของแพทย์ฉุกเฉินที่ดีครับ

     “ฝากถึงน้อง ๆ นักศึกษาแพทย์ ที่มีความสนใจในเวชศาสตร์ฉุกเฉิน อยากให้ลองมา elective ดูงานที่ธรรมศาสตร์ดู ที่นี่มีเคสหลากหลาย อาจารย์ทุกท่าน พี่ ๆ แพทย์ประจำบ้าน แพทย์ใช้ทุนมีความเป็นกันเอง เข้าใจในตัวผู้เรียน มีการจัดการเรียนการสอน lecture, simulation, conference และอื่น ๆ อีกมากมาย เชื่อว่าจะเป็นประสบการณ์ที่ดีแน่นอน ขอให้น้อง ๆ เป็นหมอที่ดี ตั้งใจดูแลคนไข้ ถ้ารู้สึกเหนื่อยหรือท้อให้ลองไปอ่านข้อ 3 ดูนะครับ หวังว่าคำพูดพี่จะช่วยให้น้องมีกำลังใจในการเรียนต่อไม่มากก็น้อยครับ”

     นอกจากนี้ ทีมนักศึกษาแพทย์จาก คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ยังสามารถคว้ารางวัลรองชนะเลิศอันดับ 2 (ประเภททีม) มาครองได้สำเร็จ ประกอบด้วย นศพ.ชวิช วนมงคล, นศพ.ภีมป์ พงษ์สุขเวชกุลและ นศพ.ษุภาพิชย์ สุเบญจา นักศึกษาแพทย์ชั้นปีที่ 6 หลักสูตรภาคภาษาอังกฤษ และ นศพ.ธรธราธิป สิงห์ทอง นักศึกษาแพทย์ชั้นปีที่ 5